Mainboard bị chập nguồn, mình nên làm gì?

Mainboard bị chập nguồn, mình nên làm gì?

Máy tính đang sử dụng bình thường nhưng đột nhiên tắt nguồn, bấm lại không lên? Mang đi kiểm tra thì được báo “mainboard bị chập nguồn”. Vậy lúc này mình nên làm gì? Có phải main đã hỏng hoàn toàn và bắt buộc phải thay mới không?

Đây là vấn đề khiến rất nhiều khách hàng lo lắng khi mang máy đến cửa hàng sửa chữa. Tuy nhiên, “mainboard bị chập nguồn” chưa có nghĩa là main đã không thể sửa. Tùy vào vị trí và nguyên nhân gây chập, có những trường hợp chỉ cần xử lý một linh kiện nhỏ là máy có thể hoạt động trở lại.

Điều quan trọng nhất lúc này là không nên cố bật máy nhiều lần hoặc tự ý cấp nguồn, câu dây, thay linh kiện khi chưa xác định được nguyên nhân. Việc cấp điện liên tục vào một đường nguồn đang bị chập có thể khiến linh kiện hư hỏng nặng hơn.

Vậy một kỹ thuật viên sẽ kiểm tra mainboard bị chập nguồn như thế nào? Hãy cùng xem quy trình mà một người thợ sửa main thường thực hiện.

Chập nguồn mainboard là gì?

Hiểu đơn giản, trên mainboard có rất nhiều đường nguồn khác nhau để cung cấp điện cho CPU, RAM, chipset, USB, ổ cứng và các linh kiện khác.

Bình thường, các đường nguồn này có một mức trở kháng nhất định. Khi một linh kiện trên đường nguồn bị hỏng và tạo thành đường dẫn điện bất thường giữa nguồn và mass, dòng điện có thể tăng cao. Đây được gọi là chập nguồn.

Ví dụ, một tụ lọc trên đường nguồn bị hỏng có thể khiến hai đầu nguồn và mass gần như nối trực tiếp với nhau. Khi cấp điện, nguồn sẽ bị kéo xuống và máy có thể không khởi động được.

Điều quan trọng là không phải cứ đo thấy trở kháng thấp là chắc chắn main bị chập. Một số đường nguồn vốn có trở kháng thấp do đặc tính của mạch, đặc biệt là các đường cấp nguồn cho CPU hoặc GPU. Vì vậy, kỹ thuật viên cần có kiến thức về từng đường nguồn trước khi đưa ra kết luận.

Dấu hiệu nào khiến kỹ thuật viên nghi ngờ main bị chập?

Một chiếc máy bị chập nguồn thường có một số biểu hiện như bấm nút nguồn không lên, nguồn vừa cấp đã sụt, máy chỉ nháy đèn rồi tắt hoặc adapter bị ngắt bảo vệ khi kết nối với laptop.

Đối với PC, có thể gặp tình trạng bấm nguồn chỉ nhích quạt rồi tắt, hoặc nguồn không thể duy trì trạng thái hoạt động.

Tuy nhiên, những triệu chứng này chưa đủ để kết luận mainboard bị chập. Nguồn máy tính, pin, nút nguồn, RAM, CPU hoặc BIOS cũng có thể gây ra tình trạng tương tự.

Đó là lý do quá trình chẩn đoán phải bắt đầu từ những bước cơ bản.

Bước đầu tiên: Loại trừ các linh kiện bên ngoài

Một kỹ thuật viên sẽ không lập tức lấy đồng hồ đo vào mainboard.

Trước tiên, máy cần được kiểm tra nguồn cấp, adapter hoặc PSU, dây nguồn, pin và các thiết bị ngoại vi. Với PC, có thể tháo bớt VGA, ổ cứng, USB và các thiết bị không cần thiết để đưa hệ thống về cấu hình tối thiểu.

Với laptop, kỹ thuật viên có thể tháo pin, ngắt adapter và kiểm tra phản ứng của máy khi cấp nguồn theo từng trạng thái.

Mục đích của bước này là tránh trường hợp một linh kiện bên ngoài bị chập nhưng lại kết luận nhầm rằng mainboard bị lỗi.

Bước tiếp theo: Đo đường nguồn bằng đồng hồ

Khi đã xác định nghi ngờ nằm trên mainboard, kỹ thuật viên sẽ sử dụng đồng hồ vạn năng để kiểm tra.

Một trong những phép đo thường được sử dụng là đo điện trở hoặc trở kháng giữa đường nguồn và mass.

Nếu phát hiện một đường nguồn có giá trị bất thường so với thiết kế hoặc so với một đường nguồn tương tự, kỹ thuật viên sẽ tiếp tục khoanh vùng.

Nhưng đây là chỗ mà người mới sửa máy rất dễ mắc sai lầm.

Không thể chỉ nhìn thấy đồng hồ báo giá trị thấp rồi kết luận “chập”.

Một số rail nguồn vốn có trở kháng thấp. Đặc biệt, các đường nguồn CPU có thể khiến người chưa có kinh nghiệm tưởng rằng main đang bị chập mặc dù thực tế không phải vậy.

Vì thế, người sửa phải biết mình đang đo đường nguồn nào, ở trạng thái nào và giá trị bình thường của nó ra sao.

Tìm xem đường nguồn nào đang bị chập

Sau khi xác định có dấu hiệu bất thường, công việc tiếp theo là tìm chính xác khu vực gây ra lỗi.

Mainboard có thể có rất nhiều mạch nguồn khác nhau. Một đường nguồn bị chập có thể liên quan đến tụ lọc, MOSFET, IC nguồn hoặc chính một chip được cấp điện trên đường đó.

Ví dụ, nếu một rail cấp nguồn cho USB bị chập, nguyên nhân có thể nằm ở một tụ lọc hoặc chính thiết bị USB bị hỏng. Trong khi đó, nếu rail cấp nguồn cho CPU bị chập, việc xác định nguyên nhân sẽ phức tạp hơn rất nhiều.

Lúc này, kỹ thuật viên sẽ dựa vào sơ đồ mạch, boardview hoặc kiến thức về thiết kế mạch để lần theo đường nguồn.

Tại sao phải xác định đúng linh kiện gây chập?

Giả sử kỹ thuật viên phát hiện một đường nguồn bị chập.

Nếu chỉ biết rằng “đường này bị chập” thì vẫn chưa đủ. Cần tìm được linh kiện nào đang kéo đường nguồn xuống mass.

Một tụ điện bị chập có thể là nguyên nhân tương đối dễ xử lý. Nhưng nếu lỗi nằm trong MOSFET, IC nguồn hoặc một chip lớn trên main thì cách xử lý sẽ hoàn toàn khác.

Đây chính là điểm khác biệt giữa thay main và sửa main.

Thay main là thay cả bo mạch.

Còn sửa main là tìm đúng linh kiện hoặc khu vực gây lỗi và xử lý nguyên nhân đó.

Có trường hợp phải cấp nguồn để tìm điểm nóng

Trong một số trường hợp, khi đã xác định được đường nguồn bị chập, kỹ thuật viên có thể sử dụng phương pháp cấp nguồn có kiểm soát để tìm linh kiện bất thường.

Khi một linh kiện bị chập, dòng điện chạy qua nó có thể làm linh kiện nóng lên. Camera nhiệt hoặc các phương pháp quan sát nhiệt có thể giúp kỹ thuật viên xác định vị trí bất thường nhanh hơn.

Tuy nhiên, đây không phải thao tác nên làm tùy tiện.

Cấp điện sai điện áp hoặc bơm nguồn không đúng đường có thể làm hỏng thêm mainboard, thậm chí biến một lỗi nhỏ thành lỗi nghiêm trọng hơn.

Vì vậy, bước này cần được thực hiện bởi người có kiến thức về mạch và biết chính xác mình đang kiểm tra đường nguồn nào.

Sau khi sửa chập, chưa thể kết luận là máy đã sửa xong

Đây là một điểm rất quan trọng.

Ví dụ kỹ thuật viên tìm thấy một tụ bị chập và thay tụ mới. Đo lại thấy đường nguồn đã bình thường. Điều đó mới chỉ chứng minh rằng điểm chập đã được xử lý, chứ chưa có nghĩa toàn bộ mainboard đã hoạt động hoàn hảo.

Tiếp theo cần kiểm tra xem mạch nguồn có hoạt động đúng trình tự hay không, máy có nhận RAM, CPU, VGA và các thiết bị khác hay không.

Sau đó mới tiến hành kiểm tra khả năng khởi động, vào BIOS và Windows, kiểm tra USB, LAN, Wi-Fi, âm thanh, sạc và các chức năng liên quan.

Một ca sửa mainboard tốt không chỉ là “máy lên nguồn”, mà phải đảm bảo máy hoạt động ổn định sau khi sửa.

Có phải main chập là không sửa được?

Không.

Có những trường hợp chập do một linh kiện nhỏ và có thể xử lý tương đối nhanh. Nhưng cũng có những trường hợp nguyên nhân nằm ở chip lớn hoặc khu vực nguồn phức tạp, khiến việc sửa chữa khó khăn và chi phí cao hơn.

Do đó, không thể chỉ dựa vào triệu chứng “bấm không lên” để báo khách rằng mainboard phải thay.

Một kỹ thuật viên cần kiểm tra trước rồi mới đưa ra phương án: sửa được, sửa nhưng chi phí cao, hay thay main sẽ hợp lý hơn.

Điều khách hàng nên biết

Nếu cửa hàng báo máy của bạn bị chập nguồn, bạn hoàn toàn có thể hỏi:

“Anh/chị đã xác định được đường nguồn hoặc linh kiện nào bị chập chưa?”

Một cửa hàng sửa chữa uy tín nên có khả năng giải thích tương đối rõ nguyên nhân, thay vì chỉ nói đơn giản rằng “main chết rồi, phải thay.”

Tất nhiên, không phải cửa hàng nào cũng có khả năng sửa board-level. Có những trường hợp việc thay main thực sự là phương án hợp lý hơn, đặc biệt khi main bị hỏng chip lớn hoặc chi phí sửa gần bằng một bo mạch khác.

Kết luận

Mainboard bị chập nguồn không đồng nghĩa với việc phải bỏ main.

Một quy trình kiểm tra đúng sẽ bắt đầu từ việc loại trừ nguồn và các linh kiện bên ngoài, sau đó kiểm tra các đường nguồn, xác định khu vực bất thường và cuối cùng tìm ra linh kiện gây chập.

Điều quan trọng nhất trong sửa main không phải là thay thật nhiều linh kiện, mà là tìm đúng nguyên nhân.

Một chiếc mainboard có thể có hàng trăm linh kiện và rất nhiều đường nguồn. Chỉ một linh kiện nhỏ bị hỏng cũng có thể khiến cả chiếc máy không thể khởi động.

Tham khảo dịch vụ sửa chữa Laptop Modun Computer

Đừng ngần ngại liên hệ ngay với Sửa mainboard PC TPHCM lấy liền để được hỗ trợ kiểm tra theo đúng quy trình chuẩn kỹ thuật. Chúc máy tính của bạn luôn “khỏe mạnh” trong quá trình sử dụng.

Địa chỉ: 422 Nguyễn Thái Sơn, Phường An Nhơn, TP HCM.

SĐT: 0908 865 116 – 0917 636 16